Orta Doğu’da Yeni Dönem, Müslüman Coğrafyasinda Büyük Sinav

Washington’da değişen siyasi dengeler, İsrail’in hesaplarını yeniden gündeme taşırken Gazze’de yaşananlar Müslüman ülkelerin ortak iradesini bir kez daha sorgulatıyor.

Dünya siyasetinde bazı gelişmeler, yaşandığı ülkenin sınırlarını aşarak küresel dengeleri etkiler. ABD’de Cumhuriyetçilerin Kongre’deki çoğunluğunu kaybetmesi de Washington’dan Orta Doğu’ya uzanan siyasi hesapları yeniden gündeme taşıdı.
Bu gelişme, yalnızca Donald Trump yönetimi açısından siyasi bir yenilgi değil, aynı zamanda ABD-İsrail ilişkilerinin geleceği bakımından da önemli bir gelişmedir. İsrail’in en güçlü destekçisi olan ABD’de değişen siyasi dengeler, Tel Aviv yönetiminin bölgesel politikalarının ve askerî desteğin daha fazla sorgulanmasına zemin hazırlayabilir.
Peki, Washington’daki değişim İsrail’in hesaplarını etkileyebilecek mi? Gazze’de yaşanan insanlık dramı karşısında uluslararası toplum daha kararlı davranabilecek mi? Müslüman ülkeler ortak bir siyasi irade ortaya koyabilecek mi?
İSRAİL’İN WASHINGTON HESAPLARI YENİ BİR SINAVDA
ABD’deki siyasi değişimin İsrail açısından üç önemli boyutu bulunuyor.
İlk olarak İran politikası öne çıkıyor. Washington’un İran’a yönelik askerî ve diplomatik yaklaşımı ile İsrail’in güvenlik öncelikleri her zaman örtüşmeyebilir. ABD’nin diplomatik çözüm arayışları, Tel Aviv yönetiminin beklentileriyle karşı karşıya gelebilir.
İkinci olarak Kongre’deki yeni dengeler, İsrail’e yönelik askerî yardımların ve Gazze politikasının daha fazla tartışılmasına yol açabilir. Üçüncü olarak ise Amerikan kamuoyunda İsrail hükümetinin politikalarına yönelik eleştirilerin artması, 2028 başkanlık seçimlerine giden süreçte Demokrat Parti içerisindeki görüş ayrılıklarını derinleştirebilir.
Ancak Kongre’deki çoğunluk değişiminin ABD’nin İsrail politikasını bir gecede değiştirmeyeceği de unutulmamalıdır.
GAZZE: SİYASİ HESAPLARIN ÖTESİNDE BİR İNSANLIK MESELESİ
Washington’daki siyasi gelişmeler tartışılırken asıl üzerinde durulması gereken mesele Gazze’de yaşanan insanlık dramıdır.
Yıkılan evler, yerinden edilen aileler, yakınlarını kaybeden çocuklar ve temel ihtiyaçlara ulaşmakta zorlanan siviller… Gazze’de yaşananlar, uluslararası toplumun insan hakları ve hukuk konusundaki samimiyetini sorgulatıyor.
Hiçbir devletin güvenlik gerekçesi, sivillerin yaşam hakkını ortadan kaldıramaz. Uluslararası insancıl hukuk, çatışmanın taraflarına sivilleri koruma ve orantılılık ilkelerine uyma yükümlülüğü getirir.
Bir çocuğun yaşam hakkı, hiçbir siyasi hesabın konusu olamaz. Gazze meselesi yalnızca Filistinlilerin değil, bütün insanlığın ortak vicdanını ilgilendiren bir meseledir.
İSRAİL HÜKÜMETİNİ ELEŞTİRMEK, YAHUDİLERE DÜŞMANLIK DEĞİLDİR
Bu tartışmada önemli bir ayrımın altını çizmek gerekiyor: İsrail hükümetinin politikalarını eleştirmek, Yahudi halkına düşmanlık etmek anlamına gelmez.
Yahudi toplumu tek bir siyasi görüşten ibaret değildir. Dünyanın farklı ülkelerinde İsrail hükümetinin uygulamalarına karşı çıkan ve Filistinlilerin haklarını savunan Yahudiler de bulunmaktadır.
Dolayısıyla eleştirinin hedefi bir din veya millet değil; hukuka aykırı uygulamalar ve insan haklarını ihlal eden siyasi kararlardır.
İsrail yönetiminin Filistin topraklarındaki işgal uygulamaları, yerleşim faaliyetleri ve sivillerin maruz kaldığı ağır insani koşullar uluslararası hukuk çerçevesinde sorgulanmalıdır. Hiçbir halkın güvenliği, başka bir halkın haklarının yok sayılması üzerine inşa edilemez.
MÜSLÜMAN ÜLKELERİN ÖNÜNDE TARİHÎ BİR SORUMLULUK VAR
Belki de en önemli soru, Müslüman ülkelerin bu süreçte nasıl bir tutum sergileyeceğidir.
Gazze karşısında verilen tepkiler çoğu zaman diplomatik açıklamalar ve kınama mesajlarıyla sınırlı kalıyor. Oysa bugün ihtiyaç duyulan, somut sonuçlar üretebilen ortak bir siyasi ve diplomatik iradedir.
Türkiye başta olmak üzere bölge ülkeleri; insani yardımların ulaştırılması, uluslararası hukuk mekanizmalarının işletilmesi, ateşkesin sağlanması ve Filistin halkının meşru haklarının korunması için daha güçlü bir iş birliği geliştirmelidir.
Müslüman ülkelerin kendi aralarındaki anlaşmazlıkları aşarak ortak hareket etmesi, bölgesel barış ve istikrar açısından da büyük önem taşıyor.
Unutulmamalıdır ki adalet, yalnızca kendi kimliğimizden olanların haklarını savunmak değildir. Gerçek adalet, haksızlığa uğrayan herkesin yanında durabilmektir.
WASHINGTON’DA DEĞİŞEN DENGELER, GAZZE’DE BEKLENEN ADALET
ABD’deki siyasi gelişmeler, Trump yönetiminin hareket alanını etkileyebilir ve İsrail’in Washington ile ilişkilerini yeni bir sınavla karşı karşıya bırakabilir. Ancak kalıcı bir politika değişikliği beklemek için henüz erkendir.
Asıl belirleyici olan, ABD’deki yeni siyasi tablonun İsrail politikasına ne ölçüde yansıyacağı ve uluslararası toplumun Filistin meselesinde ne kadar kararlı davranacağıdır.
Gazze’deki bir çocuğun yaşama hakkı, Washington’daki seçim sonuçlarından bağımsızdır. Filistin halkının özgürlük ve güvenlik talebi, hiçbir ülkenin siyasi çıkarına kurban edilemez.
Müslüman ülkeler de artık söylemin ötesine geçerek güçlü bir dayanışma ve ortak hareket kabiliyeti geliştirmek zorundadır. Çünkü birlik, yalnızca ortak acıları paylaşmak değil, bu acıları sona erdirecek iradeyi ortaya koyabilmektir.
Tarih, yalnızca gücü elinde bulunduranları değil, güç karşısında adaleti savunabilenleri de yazacaktır.
Siyasi iktidarlar ve küresel dengeler değişir. Ancak insanlığın adalet arayışı değişmemelidir.

Selam ve Dua İle