Nöbetçi Eczaneler
Bakü–Moskova ilişkilerinde son yılların en sert krizi yaşanıyor.
Rusya ile Azerbaycan arasındaki diplomatik tansiyon, SOCAR’a ait tesislerin vurulması ve karşılıklı sert açıklamalarla tehlikeli bir boyuta ulaştı. Moskova’dan gelen “özel askeri operasyon” mesajları, Bakü’nün Ukrayna’ya silah sevkiyatı konusunu yeniden gündemine almasına yol açtı.
Krizin Fitili Nasıl Ateşlendi?
Gerilim, Yekaterinburg’da iki Azerbaycan vatandaşının polis operasyonunda hayatını kaybetmesiyle başladı. Ardından, 2024’te Azerbaycan Hava Yolları’na ait bir yolcu uçağını vuran Rus komutanın terfi ettirilmesi ilişkileri daha da gerdi. Son hamle ise 6 ve 8 Ağustos’ta Ukrayna topraklarında SOCAR’a ait iki enerji tesisinin Rus ordusu tarafından vurulması oldu.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, saldırıları sert sözlerle kınarken, Ukrayna’ya askeri destek seçeneğinin masaya yatırıldığı sinyalini verdi.
Moskova’dan Açık Tehdit
Rusya Parlamentosu Savunma Komitesi üyesi General Andrey Gurulyov, sosyal medyada yayınlanan bir videoda Azerbaycan’a doğrudan savaş tehdidinde bulundu. Gurulyov, “Azerbaycan’dan mal ithalatını durdurmamız bizi etkilemez, ama Bakü için ciddi sonuçlar doğurur” dedi. Rusya’daki Azerbaycanlı girişimcilere yönelik baskı ihtimaline de dikkat çeken Gurulyov, Ukrayna’daki operasyonun sınır tanımayabileceğini belirtti.
Kremlin’e yakın televizyon yorumcusu Vladimir Solovyov da benzer bir üslup takındı. Hazar kıyısında olası bir NATO üssünü “tehlikeli” diye niteleyen Solovyov, bu durumda Azerbaycan’a yeni bir “özel askeri operasyon” başlatılabileceğini söyledi.
Bakü’nün Karşı Hamlesi Ne Olabilir?
Azerbaycan basınında yer alan bilgilere göre, Moskova’nın tutumunu sürdürmesi halinde Bakü, Ukrayna’ya uyguladığı silah sevkiyatı ambargosunu kaldırabilir. Azerbaycan’ın envanterinde Ukrayna’ya transfer edilebilecek çok sayıda Sovyet ve Rus yapımı silah sistemi bulunuyor.
Bu cephanelik; T-72 tankları, BM-21 Grad ve BM-30 Smerch roketatarlar, Tochka-U taktik füzeler, BTR ve BMP serisi zırhlı araçlar, S-200 ve Buk-M1 hava savunma sistemleri, Su-25 ve MiG-29 savaş uçakları gibi kritik unsurları içeriyor.
Sert Politika, Yumuşak Dokunuş
Tüm bu sert açıklamaların gölgesinde, Bakü’den insani yardım adımı da geldi. Cumhurbaşkanı Aliyev, Ukrayna’ya elektrikli ekipman desteği için 2 milyon dolar kaynak ayırdı. Enerji Bakanlığı, bu yardımı iki ülke arasındaki anlaşmalar çerçevesinde tedarik edecek.
Analiz:
Güney Kafkasya’da dengeler yeniden şekilleniyor. Moskova–Bakü hattında gerilimin tırmanması, bölgeyi yalnızca iki ülkenin değil, NATO ve bölgesel güçlerin de hesap yaptığı bir satranç tahtasına dönüştürüyor. Önümüzdeki haftalar, iki başkent arasındaki “sert sözler”in sahada karşılık bulup bulmayacağını gösterecek.
